Viêm họng cấp ở trẻ: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách chăm sóc

Viêm họng cấp ở trẻ là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc trẻ tiếp xúc với nguồn lây bệnh hô hấp. Trẻ có thể bị đau rát họng, sốt, ho, khó nuốt và quấy khóc, ăn uống kém.

Phần lớn trường hợp viêm họng cấp ở trẻ có thể liên quan đến virus và tự cải thiện khi được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, một số trường hợp do vi khuẩn hoặc có dấu hiệu bất thường cần được bác sĩ thăm khám và điều trị phù hợp.

Viêm họng cấp ở trẻ là gì?

Viêm họng cấp là tình trạng niêm mạc vùng họng bị viêm và thường khởi phát trong thời gian ngắn. Trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng như đau rát họng, khó nuốt, ho, sốt hoặc có cảm giác khó chịu khi nuốt thức ăn và uống nước.

Ở trẻ nhỏ, việc nhận biết đau họng có thể khó khăn vì trẻ chưa biết diễn tả chính xác cảm giác của mình. Cha mẹ cần chú ý đến những thay đổi trong sinh hoạt của trẻ như quấy khóc, bỏ bú, ăn uống kém, khó chịu hoặc khóc khi nuốt, chảy nhiều nước dãi. Đây có thể là những dấu hiệu cho thấy trẻ đang gặp vấn đề ở vùng họng và cần được theo dõi.

Nguyên nhân gây viêm họng cấp ở trẻ

Viêm họng cấp ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó virus và vi khuẩn là hai nhóm tác nhân thường gặp. Bên cạnh đó, các yếu tố như thời tiết thay đổi, khói bụi, không khí khô hoặc tiếp xúc với các tác nhân kích thích cũng có thể khiến niêm mạc họng dễ bị kích ứng.

1. Viêm họng do virus

Virus là một trong những nguyên nhân thường gặp gây viêm họng cấp ở trẻ. Tình trạng viêm họng do virus thường xuất hiện cùng các triệu chứng của nhiễm trùng đường hô hấp như:

• Sốt.
• Ho.
• Sổ mũi, nghẹt mũi.
• Hắt hơi.
• Mệt mỏi, quấy khóc.
• Đau hoặc rát họng.

Nếu bệnh diễn biến nhẹ, trẻ có thể được chăm sóc và theo dõi tại nhà theo hướng dẫn phù hợp. Cha mẹ nên đảm bảo trẻ được nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi sát các triệu chứng trong quá trình bệnh.

2. Viêm họng do vi khuẩn

Một số trường hợp viêm họng cấp có thể do vi khuẩn, trong đó có liên cầu khuẩn nhóm A. Trẻ có thể bị đau họng rõ rệt, sốt, đau khi nuốt, đôi khi kèm hạch vùng cổ hoặc các biểu hiện khác tùy tình trạng nhiễm khuẩn.

Viêm họng do virus và vi khuẩn có thể có những biểu hiện tương tự nhau. Vì vậy, cha mẹ không nên tự xác định nguyên nhân hoặc tự ý cho trẻ dùng kháng sinh chỉ dựa vào triệu chứng. Khi trẻ có biểu hiện nghi ngờ nhiễm khuẩn hoặc bệnh diễn biến bất thường, nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ đánh giá và có hướng xử trí phù hợp.

Dấu hiệu viêm họng cấp ở trẻ

Các triệu chứng viêm họng cấp có thể khác nhau tùy theo nguyên nhân và mức độ bệnh. Cha mẹ nên chú ý những thay đổi bất thường ở trẻ, đặc biệt khi trẻ có nhiều triệu chứng xuất hiện cùng lúc.

Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Đau, rát hoặc khó chịu ở vùng họng.
• Đau khi nuốt, khó nuốt, trẻ có thể không muốn ăn uống.
• Sốt, có thể kèm cảm giác mệt mỏi.
• Ho, ho khan hoặc ho kèm dịch tiết.
• Khàn tiếng, giọng nói thay đổi.
• Sổ mũi, nghẹt mũi khi viêm họng đi kèm nhiễm trùng đường hô hấp.
• Hơi thở có mùi khó chịu.
• Trẻ quấy khóc, mệt mỏi, khó chịu hơn bình thường.
• Ăn uống hoặc bú kém, đặc biệt khi việc nuốt khiến trẻ đau.

Dấu hiệu ở trẻ nhỏ chưa biết nói

Với trẻ còn nhỏ, cha mẹ có thể không nghe bé nói “đau họng”. Thay vào đó, hãy chú ý những thay đổi trong cách ăn uống và sinh hoạt như bỏ bú, từ chối thức ăn, khóc hoặc khó chịu khi nuốt, chảy nhiều nước dãi hoặc thường xuyên đưa tay lên miệng.

Những biểu hiện này không chỉ gặp trong viêm họng mà có thể xuất hiện ở một số bệnh lý khác. Nếu triệu chứng kéo dài, trẻ sốt nhiều, ăn uống kém hoặc có dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân.

Cách chăm sóc trẻ bị viêm họng cấp tại nhà

Với những trường hợp viêm họng cấp có triệu chứng nhẹ và chưa xuất hiện dấu hiệu bất thường, cha mẹ có thể chăm sóc trẻ tại nhà và theo dõi sát tình trạng của bé. Một số cách chăm sóc giúp trẻ dễ chịu hơn gồm:

1. Cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ

Khuyến khích trẻ ngủ đủ giấc, hạn chế các hoạt động thể lực khi trẻ đang mệt. Một môi trường yên tĩnh, thoải mái sẽ giúp trẻ có thời gian phục hồi tốt hơn.

2. Bổ sung đủ nước

Cho trẻ uống nước thường xuyên, phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Với trẻ còn bú mẹ, tiếp tục cho trẻ bú theo nhu cầu. Nếu trẻ đau họng và khó uống nhiều một lúc, cha mẹ có thể chia thành nhiều lần nhỏ trong ngày.

3. Lựa chọn thức ăn mềm, dễ nuốt

Ưu tiên những món mềm, dễ ăn và phù hợp với độ tuổi của trẻ. Có thể chia nhỏ thành nhiều bữa nếu trẻ ăn uống kém do đau họng. Không nên ép trẻ ăn khi bé đang quá mệt hoặc khó chịu.

4. Giữ môi trường sống sạch và thông thoáng

Phòng ở nên được thông thoáng, hạn chế các yếu tố có thể kích thích niêm mạc đường hô hấp như khói thuốc lá, bụi, mùi nước hoa hoặc hóa chất có mùi mạnh.

5. Vệ sinh mũi khi trẻ kèm nghẹt mũi, sổ mũi

Nếu trẻ bị viêm họng đồng thời có nghẹt mũi, sổ mũi hoặc nhiều dịch tiết, cha mẹ có thể vệ sinh mũi bằng dung dịch phù hợp với độ tuổi và thực hiện nhẹ nhàng, đúng cách.

Làm sạch dịch tiết trong mũi có thể giúp trẻ dễ chịu hơn, thuận lợi cho việc bú và ngủ, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ chăm sóc triệu chứng và không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị nguyên nhân gây viêm họng.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu:

• Sốt cao hoặc sốt kéo dài.
• Đau họng nhiều, trẻ khó nuốt.
• Trẻ bỏ ăn, bỏ bú hoặc uống rất ít.
• Trẻ mệt nhiều, li bì.
• Khó thở hoặc thở bất thường.
• Chảy nhiều nước dãi do khó nuốt.
• Trẻ có biểu hiện mất nước.
• Các triệu chứng không cải thiện hoặc ngày càng nặng.

Đặc biệt, nếu trẻ khó thở, tím tái, li bì hoặc không thể uống/nuốt, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.

Viêm họng ở trẻ có thể do nhiều nguyên nhân và biểu hiện giữa các bệnh lý có thể khá giống nhau. Vì vậy, cha mẹ không nên tự ý mua kháng sinh hoặc phối hợp nhiều loại thuốc cho trẻ khi chưa được bác sĩ đánh giá.

Nếu trẻ có triệu chứng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và có hướng chăm sóc phù hợp.

Phòng khám Nhi Pharmakids đồng hành cùng cha mẹ trong thăm khám và chăm sóc sức khỏe trẻ em, đặc biệt với các bệnh lý thường gặp ở đường hô hấp.

Khi trẻ có biểu hiện đau họng, sốt, ho, nghẹt mũi hoặc ăn uống kém, cha mẹ nên theo dõi sát tình trạng của con và đưa trẻ đi khám khi cần thiết.